China: Oeigoerse gemeenschap slachtoffer van Chinees anti-terreurbeleid

Autor: ( )
Datum: 23/07/2004
De categorie: Nieuws

Amnesty International

Amnesty International Vlaanderen vzw

Kerkstraat 156 2060 Antwerpen (Belgie) Tel. 03 2711616 Fax 03 235 7812

Persbericht

7 juli 2004

China: Oeigoerse gemeenschap slachtoffer van Chinees anti-terreurbeleid

De afgelopen drie jaar zijn tienduizenden mensen in de Xinjiang Oeigoerse Autonome Regio (XUAR) in Noordwest China gevangen gezet in het kader van 'anti-terrorisme'. Chinese autoriteiten gebruiken de 'oorlog tegen het terrorisme' om de aanhoudende onderdrukking van de Oeigoerse bevolking goed te praten. Dat meldt Amnesty International in haar rapport "People's Republic of China: Uighurs fleeing persecution as China wages its 'war on terror'" dat vandaag verschijnt. Vele Oeigoeren vluchten naar buurlanden, maar steeds vaker worden ze gedwongen terug te keren naar China, waar martelingen en zelfs executies wachten.

"China verpakt de onderdrukking van Oeigoeren als een 'strijd tegen het terrorisme/" aldus Amnesty. "Sinds 11 september heeft de Chinese overheid anti-terrorisme gebruikt als excuus om elke vorm van politiek en religieus andersdenken in de regio te bestrijden." Toch beweerde de regionale overheid in april nog dat "geen enkele explosie of moord plaatsvond in de afgelopen jaren." Ook blijft de Chinese overheid gewetensgevangenen, die geen geweld hebben gebruikt of aangemoedigd, vasthouden. Dit bewijst dat China's beleid van onderdrukking verder gaat dan het bestrijden van terrorisme.

Een van de gewetensgevangenen is Rebiya Kadeer, 57 jaar oud en vroeger een gevierd zakenvrouw in China: ze was afgevaardigde op de Wereldconferentie voor vrouwen van de VN in 1995. In 2000 werd deze moeder van 11 kinderen in een geheim proces veroordeeld tot acht jaar cel vanwege het "verstrekken van geheime informatie aan buitenlanders". Het bleek dat ze kranten had opgestuurd naar haar man, een voormalig politiek gevangene die in de Verenigde Staten was gaan wonen. Amnesty is blij met de strafvermindering van een jaar, die in maart jongstleden werd aangekondigd, maar blijft oproepen tot de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Kadeer.

De overheid heeft ook een aantal moskeeen gesloten en religieuze leren en praktijken verboden. Daarmee ontneemt ze de religeuze rechten van de Oeigoeren, die voor het merendeel moslim zijn. Verdachte "separatisten, terroristen en religieuze extremisten" worden beperkt in hun religieuze, sociale en culturele rechten en gevangengezet of geexecuteerd na oneerlijke processen. Ze worden gemarteld of zeer lang vastgehouden zonder aanklacht, proces of contact met advocaten en familie. "Door de huidige onderdrukking is de mogelijkheid tot het uiten van de Oeigoerse culturele of religieuze identiteit gevaarlijk afgenomen," oordeelt Amnesty International.

Vele Oeigoeren zijn daarom gevlucht naar buurlanden, zoals Nepal, Kazakstan en Pakistan. Maar ook daar zijn ze niet veilig, omdat de Chinese overheid deze landen aanspoort de asielzoekers onder dwang terug te sturen. Ook in Belgie zijn een groot aantal Oeigoerse asielzoekers die gevlucht zijn, hetzij uit de Xinjiang regio, hetzij uit de buurlanden van China. In China wachten hen ernstige mensenrechtenschendingen, waaronder marteling, oneerlijke processen en zelfs executies.

Shaheer Ali, een Oeigoerse activist, werd in China ter dood gebracht nadat hij gedwongen was vanuit Nepal terug te keren naar zijn land, hoewel hij door de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN in Nepal als vluchteling was aanvaard. Shaheer wachtte op een beslissing over zijn hervestiging toen hij door de Nepalese immigratiedienst werd opgepakt. Volgens een ooggetuige werd hij later, samen met minstens een andere gevangene, meegenomen door personeel van de Chinese ambassade in Nepal.

Toen hij in Nepal was, schreef Shaheer Ali een getuigenis over de acht maanden die hij in 1994 doorbracht in een gevangenis in XUAR. Hij vertelde dat hij daar geslagen werd met handboeien, dat hij elektrische schokken kreeg toegediend en dat men spijkers onder zijn teennagels stak> in een poging hem diverse misdaden te doen bekennen.

Een vertegenwoordiger van de Verenigde Staten meldde onlangs dat 22 Oeigoeren die in Guantanamo Bay vastzitten niet naar China teruggestuurd konden worden, vanwege het risico dat ze daar gemarteld of gedood zullen worden. Amnesty heeft uit betrouwbare bron vernomen dat tijdens het bezoek van een Chinese delegatie aan Guantanamo Bay de Oeigoerse gevangenen geintimideerd en bedreigd werden. Ook werden "stress and duress" technieken op ze toegepast, zoals het ontnemen van slaap en gedwongen zitten voor lange tijd. Sommige van deze misbruiken gebeurden op instructie van de Chinese afgevaardigden.

Amnesty International roept de Chinese overheid op

• een eind te maken aan de beperkingen van de rechten van de inwoners van de Xinjiang regio.
• mensen alleen vast te houden voor internationaal erkende misdaden, iedereen die onterecht gevangen zit in XUAR vrij te laten en de gevangenen te behandelen volgens internationale mensenrechtenstandaarden.
• andere landen niet langer onder druk te zetten om Oeigoerse asielzoekers terug te sturen naar China.

Ook vraagt de organisatie andere overheden, waaronder de Belgische overheid, om

• Oeigoerse asielzoekers toegang te geven tot onafhankelijke asielprocedures, waar nodig onder het toezicht van UNHCR
• hen niet gedwongen verwijderen naar China of een buurland van China, waar ze het risico lopen op foltering of andere mensenrechtenschendingen of het risico te worden teruggestuurd naar China, vooraleer er een definitieve uitspraak gedaan is over hun asielaanvraag.
• Chinese onderdanen, die ervan worden beticht lid te zijn van een onafhankelijke Islamitische beweging of van 'separatistische' oppositie in China, niet te repatrieren naar China, aangezien ze daar het slachtoffer kunnen worden van foltering, de doodstraf of andere ernstige mensenrechtenschendingen.

EINDE BERICHT

---

Artikelen op thema:

Amnesty International

Home OemoetOeigoerenNieuws